Cele reklamy

Reklama (z łac. reclamo, recla) to informacja połączona z komunikatem perswazyjnym. Zazwyczaj ma na celu skłonienie do nabycia lub korzystania z określonych towarów czy usług, popierania określonych spraw lub idei (np. promowanie marki).

Na co dzień mamy do czynienia z różnymi formami reklamy - od rzetelnej informacji o cechach produktu, spotykanej głównie w prasie specjalistycznej, po wychwalanie produktu bez rzetelnej informacji merytorycznej o przedmiocie reklamy, co często przypisuje się telewizji, a nawet po uciekanie się do zwykłego kłamstwa lub oszustwa. Czasami reklama występuje w formie ukrytej - np. firmy organizują prezentacje własnych technologii czy sponsorowanych artykułów w prasie specjalistycznej na ich temat - co jest na pograniczu reklamy i edukacji lub tzw. kryptoreklama, gdy w filmie lu programie telewizyjnym ukazywane są niby przypadkowo przedmioty, będące towarami określonej marki.
W przypadku niektórych firm (np. farmaceutycznych) reklama łączona jest z korzyściami dla osób decydujących o skorzystaniu z przedmiotu reklamy - np. firmy sponsorują wyjazdy szkoleniowe lub pseudoszkoleniowe w atrakcyjne miejsca np. dla lekarzy - co jest na pograniczu reklamy i korupcji.

Obecnie reklama jest gałęzią bardzo dochodowego działu gospodarki o rozbudowanej podstawie teoretycznej i strukturze organizacyjnej. Nauka o reklamie jest rozległą gałęzią wiedzy, łączącą w sobie informacje z wielu dziedzin nauki takich jak psychologia, socjologia, ekonomia, językoznawstwo, kulturoznawstwo, teoria komunikacji masowej, teoria sztuki oraz zaawansowana statystyka. W Polsce rocznie produkuje się około 500 filmów reklamowych. Corocznie w Krakowie odbywa się Ogólnopolski Festiwal Filmu Reklamowego i Reklamy – Crackfilm; reklama jest więc nie tylko dźwignią handlu, ale staje się stałym elementem kultury, a reklamy coraz częściej pretendują do miana dzieł sztuki.

Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego reklama to działanie polegające na zachęcaniu potencjalnych klientów do zakupu określonych towarów lub usług. Wynika z tego, że reklama spełnia podwójną rolę – jej celem jest, po pierwsze: rozpowszechnianie informacji o towarach, czyli informowanie komuś – czegoś – o czymś, a po drugie: przekonywanie odbiorcy do przyjęcia określonego poglądu, podjęcia konkretnego działania, czyli wywieranie wpływu poprzez perswazję.

Słowo perswazja pochodzi od łacińskiego słowa persuasio oznaczającego tłumaczenie komuś czegoś, namawianie lub odradzanie z przytoczeniem argumentów popierających słuszność zdania, przekonywanie kogoś o czymś; perswadowanie, przekonywanie, namowę, mniemanie. Według Słownika Wyrazów Obcych perswazja to tłumaczenie, namawianie, odradzanie Celem perswazyjnym komunikatu jest zachęcenie odbiorcy do działania, wzbudzenie i utrzymanie w nim przekonania, że wybór jakiego dokonuje, da mu pełną satysfakcję, oraz zasugerowanie mu uzasadnienia dla już dokonanego wyboru. Każdego dnia jesteśmy zasypywani komunikatami perswazyjnymi. Bombarduje nas perswazja oparta nie na rzeczowych argumentach i dyskusji, ale na manipulacji faktami, językiem i naszymi najbardziej podstawowymi uczuciami. Żyjemy w epoce propagandy i musimy się z tym pogodzić niezależnie od naszej woli i chęci.

Ponieważ celem reklamy jest skuteczność ich oddziaływania na odbiorcę, często korzysta ona z niekonwencjonalnych metod wywołujących np. skandal obyczajowy lub procesy sądowe. Powoduje to wzrost zainteresowanie wokół reklamy, a tym samym jej siłę jej oddziaływania.

Zdecydowana większość reklam ma cel komercyjny i jest nastawiona na zwiększenie zysku reklamodawcy. Można jednak wyróżnić również reklamę społeczną oraz reklamę polityczną. Ponadto często są ze sobą łączone wymienione typy reklam - reklamy powstające w ramach kampanii marketingowych łączących cele komercyjne z celami społecznymi (tak prowadzony marketing określa się mianem marketingu społecznie zaangażowanego (ang. Cause Related Marketing). Tego typu działania podejmuje np. Fundacja Polsat czy TVN. Nie należy tego typu reklam łączyć z reklamami społecznymi, choć niewątpliwie w pewnym stopniu spełniają one również taką rolę. Chodzi w nich jednak przede wszystkim o upiększenie wizerunku reklamodawcy jako instytucji wspierającej szczytne społecznie cele, a tym samym zwiększenia do niej zaufania klientów oraz poprawę wizerunku i wzrost znaczenia medium, które tą reklamę emituje. Reklama jest środkiem, który umożliwia realizowanie zadań marketingowych, wpływa na elementy rynku, zjednuje je sobie i kreuje ich pozytywne opinie o produktach i firmie. Reklama telewizyjna daje reklamodawcom ogromne możliwości. Z łatwością mogą stosować również merchandising czy też product placement.

Obecnie reklama obejmuje niemal każdą dziedzinę życia. Wszechobecna jest we wszystkich mediach: telewizji, radiu, prasie i Internecie. Na ulicy możemy się na nią natknąć na bilbordach, gdy jedziemy samochodem do pracy, na zewnątrz i wewnątrz środków komunikacji publicznej. W czasie lektury prasy trudno nie zauważyć kolorowych całostronicowych reklam zachęcających do kupna określonego produktu. Oglądanie filmów w telewizji, których około jedną trzecią emitowanego czasu stanowią różnego rodzaju reklamy często bywa irytujące. Nawet sprawdzając swoją pocztę e-mail, czy przeglądając strony WWW zasypywani jesteśmy różnego rodzaju reklamami online i offline, które są dobrodziejstwem bezpłatnych kont pocztowych i narzucane są użytkownikowi Internetu.

Reklamodawcami są przede wszystkim firmy chcące pozyskać jak największą liczbę klientów i zwolenników. Począwszy od potężnych korporacji, poprzez sieciowe czy indywidualne hurtownie i duże sklepy, na osiedlowym sklepiku kończąc. Każdy z tych podmiotów stosuje jakiegoś rodzaju strategię reklamową. A metody reklamy zależą od celów, jaki pragną osiągnąć.
 
Niezależnie od treści i formy reklamy jest ona zjawiskiem wielowymiarowym, mającym związki z ekonomią, psychologią, socjologią, a także estetyką czy moralnością. Będąc powszechnym zjawiskiem społecznym ma swoich zwolenników i przeciwników. Spełnia ona niewątpliwie rolę edukacyjną, jednak przeciwnicy twierdzą, że służy po prostu ogłupianiu i mamieniu społeczeństwa. Niewątpliwie jest ona jednak podstawową formą komunikowania się przedsiębiorstwa z rynkiem. Jest to masowa, odpłatna i bezosobowa forma prezentowania oferty sprzedaży kierowana do określonego odbiorcy.