Motywowanie poprzez spełnianie oczekiwań pracowników

Motywacja staje się skuteczna, gdy pracownik wybiera zachowanie lub nagrodę, która go satysfakcjonuje. Nie będzie on skutecznie motywowany, kiedy źle czuje się wśród swoich współpracowników. Niekiedy, aby pobudzić wydajność pracownika wystarczą słowa szacunku pod jego adresem czy to ze strony szefa, czy to ze strony jego współpracowników. Jeżeli ktoś jest lekceważony, wyśmiewany i nienawidzi swojej pracy z pewnością jego wydajność będzie bardzo niska.

Niewątpliwie ważną rolę w procesie motywowania odgrywa jasne określenie zasad przyznawania podwyżek i nagród, najlepiej jeżeli jest to uregulowane wewnętrznymi przepisami przedsiębiorstwa. Bardzo korzystna z punktu widzenia pracodawcy jest sytuacja, w której pracownik ma poczucie misji firmy (kiedy uzna cele firmy, w której pracuje za własne).

Kolejnym sposobem zachęcania do pracy są pożyczki udzielane przez zakład pracy. Często istnieje możliwość częściowego, a niekiedy nawet całkowitego anulowania spłaty. Ta forma motywowania jest podwójnie korzystna dla firmy, gdyż z jednej strony pomaga szybko spełnić finansowe potrzeby pracowników, jednocześnie powoduje związanie pracownika z firmą na dłuższy okres czasu.

Kolejną formą pozapłacowego wynagradzania, a zarazem wiązania pracownika z firmą są akcje i opcje na akcje. Mogą na nie liczyć zwłaszcza menedżerowie i szczebel zarządzający. Bardzo często stanowią one dużą wartość jednak możliwość ich realizacji uwarunkowana jest odpowiednim stażem pracy w firmie. Ten sposób wynagradzania motywuje do wszelkich działań mających na celu podniesienie wartości firmy.

Niektóre firmy organizują dla swoich pracowników konkursy, które są dodatkową motywacją prowadzącą do zwiększenia ich zaangażowania i osiągnięcia jak najlepszych wyników w pracy. Dla osoby, która w czasie trwania konkursu osiągnęła najlepsze wyniki przewidziana jest nagroda rzeczowa, może to być również premia pieniężna lub np. atrakcyjna wycieczka.

Kolejny sposób pozapłacowego motywowania sprowadza się do zasady „postaw na pracownika”. Chodzi tutaj o włączenie pracownika w proces zarządzania firmą, co pobudza jego ambicje, daje mu energię i zapał do pracy, tym samym motywuje go do podejmowania dalszych działań. Jego motywacja jest silniejsza, kiedy ma on poczucie samodzielności. Pracownik staje się samodzielny kiedy wzbogacimy jego pracę, tzn. będzie ona bardziej złożona, tym samym mniej monotonna i rutynowa.

Wzbogacanie pracy umożliwia wykazanie się najlepszym i najbardziej ambitnym pracownikom. Odpowiednia rekrutacja może również stanowić funkcję motywacyjną. Doskonałym przykładem jest rekrutacja wewnętrzna, polegająca na obsadzaniu wolnych stanowisk wewnątrz firmy poprzez awansowanie pracowników z niższych szczebli. Taka forma rekrutacji utwierdza pracownika w przekonaniu, że droga awansu jest dla niego otwarta, a to czy awansuje czy nie w dużej mierze zależy od niego samego.

Pracownik wyznacza sobie cele zawodowe, do których dąży, takim celem może być właśnie awans. Bardzo ważne jest, aby system awansowania w danej firmie był jasny i przejrzysty, gdyż jest on drogą do uzyskania określonej pozycji w firmie.

Niezależnie od rodzaju awansu (stanowiskowy, kwalifikacyjny, płacowy) najważniejsze jest to, czy postrzegany jest przez pracownika jako rzeczywisty awans. W przeciwnym przypadku sytuacja taka może być traktowana jako degradacja i może prowadzić do demotywacji. Jeżeli pracownik wie dokładnie, jaka droga prowadzi na dane stanowisko i jakie w związku z tym musi spełnić wymagania, łatwiej jest mu się zmobilizować do pracy.

Awans spełnia rolę motywacyjną tylko wtedy, kiedy pracownik traktuje go jako nagrodę. Nie koniecznie musi to być nagroda finansowa, równie dobrze może to być: uznanie, pochwała, podziw w oczach innych. Najlepszy przykład stanowi awans stanowiskowy, gdyż zwiększa on samoocenę i poczucie własnej wartości. Jednym słowem podnosi on komfort psychiczny pracownika.

Proces motywacji jest skuteczny tylko wtedy, kiedy obejmuje swoim zasięgiem szereg czynników dostosowanych do potrzeb i oczekiwań pracowników. Nie może ograniczać się wyłącznie do wartościowania pracy w kategoriach finansowych. Dlatego celowo tworzy się systemy motywacji dostosowane do wewnętrznych potrzeb organizacji, będące specyficznym układem narzędzi motywacji (zarówno tych ekonomicznych jak i pozaekonomicznych).

Przy tworzeniu skutecznego systemu motywacji można operować różnymi motywatorami, można na przykład motywować przez kreowanie wyższych zarobków, a także przez stwarzanie większych możliwości uczestnictwa w zarządzaniu, jednak najważniejszym aspektem skutecznego motywowania jest odpowiedni dobór środków motywacji do potrzeb i oczekiwań poszczególnych pracowników.