Strategiczny wymiar logistyki

Polecane: notariusze Dąbrówka

Warunki funkcjonowania przedsiębiorstw doprowadziły do zdecydowanego przewartościowania logistyki. Zyskała ona wymiar strategiczny. innymi słowy, stała się potencjałem wzrostu wydajności rozpatrywanym w aspekcie strategicznym, bowiem aspekt operacyjny logistyki stał się już niewystarczający.

Odzwierciedleniem nowego ujęcia logistyki, nowego spojrzenia na jej charakter i zakres, są podejmowane przez wielu autorów próby redefinicji. Przykładowo M. Christopher proponuje, żeby logistykę pojmować teraz jako proces strategicznego zarządzania procesami zakupu, ruchu i magazynowania materiałów, części i wyrobów gotowych na odcinku od dostawców, przez organizację do ostatecznych odbiorców, z korzyściami maksymalizowanymi przez koszty efektywne zrealizowanych zamówień.

Ch.Schulte oraz V.Wegner są zgodni w sposobie odbierania nowego ujęcia logistyki, twierdząc, że polega ona na rynkowo zorientowanym planowaniu, kształtowaniu, realizacji i kontroli ogółu przepływów materiałowych, towarowych oraz informacji od dostawców do przedsiębiorstwa, wewnątrz przedsiębiorstwa i do klientów w celu optymalizacji poziomu i struktury usług i kosztów. Przy okazji zauważyć można, że autorzy ci, przypuszczalnie jako jedni z pierwszych, wskazali na możliwość i konieczność odnoszenia logistyki także do usług, tworząc w ten sposób zaczyn tendencji, która zacznie nabierać na sile w połowie lat dziewięćdziesiątych.

To, że logistyka zyskała wymiar strategiczny, oznacza wiązanie jej z procesami ugruntowywania pozycji przedsiębiorstwa na rynku, podnoszenia jego konkurencyjności, traktując ją jako strategiczny komponent działalności konkurencyjnej. Dostrzeżenie ścisłych relacji pomiędzy strategiami gry rynkowej a procesami logistycznymi, spowodowało, że strategie logistyczne nabrały niezwykle ważnego znaczenia. Jasne stało się, że właściwa konstrukcja systemu logistycznego, sposób funkcjonowania, siła zintegrowania, a nade wszystko będąca wypadkową tego, naznaczona ramami sprawności jego efektywność, mogą stać się atutem w procesach rywalizacji rynkowej. Czynniki te określane są bowiem jako źródła potencjału racjonalistycznego przedsiębiorstwa. Skoro tak, to centralne miejsce wśród wszelkich poczynań kadr menedżerskich musiały znaleźć zarówno procesy udoskonalania znanych już możliwości logistyki, jak też procesy odkrywania nowych jej narzędzi.

Rosła świadomość tego, że strategia logistyczna, jako określony, odpowiednio zharmonizowany zbiór długookresowych przedsięwzięć, powinna być współbieżna z innymi strategiami realizowanymi przez przedsiębiorstwo oraz, że powinna zawierać cele przedsiębiorstwa i być częścią jego strategii globalnej. Rosła również świadomość tego, że musi być odpowiedzią na szanse, jakie stwarza przedsiębiorstwu otoczenie, oraz reakcją na wszelkie zagrożenia tam utkwione.

Ogólnie rzecz ujmując, strategie logistyczne osadziły i mieszczą się w obszarze działania trzech podstawowych komponentów, tj. produkt - rynek – proces, będących obszarami podejmowania podstawowych decyzji strategicznych. W związku z tym przedsiębiorstwa z coraz silniejszym zaangażowaniem urzeczywistniały zrozumienie przekonania, iż spajanie zarządzania logistycznego na gruncie przedsiębiorstwa to zdecydowanie za mało, że nadszedł czas, ażeby punktem zwrotnym stało się otoczenie. W istocie doprowadziło to do zacieśniania stosunków z kooperantami, pośrednikami i odbiorcami. Był to nadrzędny warunek, by móc wspólnie kreślić mapy przyszłości. Ich partycypacja w realizacji celów strategicznych jest bowiem na tyle duża, że w decydującym zakresie mogą zapewnić ich spełnienie. A zatem era hermetyczności organizacji bezpowrotnie minęła.

Immanentnym elementem rozwoju przedsiębiorstwa, niezastąpioną siłą w procesie reorganizacji stała się logistyka zintegrowana. Logistyczna koncepcja zintegrowanego zarządzania przedsiębiorstwem została sprowadzona do miana niezbędnej składowej koncepcji zintegrowanego zarządzania kanałem logistycznym.

Rozwój strategicznego zarządzania logistycznego, analizowany koniecznie przez pryzmat integracji procesów zarządzania w kanale logistycznym, należy dodatkowo rozpatrywać w afiliacji procesami:
• wzrost skali zjawiska internacjonalizacji działalności przedsiębiorstw, jako rezultat poszukiwań nowych rynków zbytu i zaopatrzenia oraz tanich zapleczy produkcyjnych
• upowszechnianie się outsourcingu i tzw. trzeciego partnera, czyli wyspecjalizowanych przedsiębiorstw logistycznych, w wyniku koncentrowania się na działalności podstawowej (każdy robi to, co umie najlepiej - ot takie prawo)
• totalne, systemowe czy całościowe podejście do problematyki zarządzania jakością, czasem i kosztami, podparte twierdzeniem, że tak naprawdę nie konkurują już ze sobą pojedyncze przedsiębiorstwa, lecz całe kanały logistyczne, włączywszy w to wszystkich kooperantów

Ogólnie można wyodrębnić trzy podstawowe, zróżnicowane pod względem stopnia integracji (poziomej, pionowej, hierarchicznej), opcje strategiczne logistyki. Są to:
• logistyka jako strategia funkcjonalna
• logistyka jako strategia systemowa
• logistyka jako strategia zintegrowana

Strategia funkcjonalna traktowana jest jako najniższy poziom integracji. Strategia logistyki może wówczas obejmować różne funkcje i zakresy funkcjonalne, a w ślad za tym przejawiać się w postaci cząstkowych strategii funkcjonalnych, jak np. logistyczna strategia transportu, logistyczna strategia zaopatrzenia, logistyczna strategia obsługi. W tym wypadku funkcjonalna strategia logistyki (lub strategie) jest postrzegana w kategorii równorzędności z innymi strategiami funkcjonalnymi np. ze strategią marketingową, badań i rozwoju czy produkcji.

Przedstawianie logistyki w znaczeniu strategii systemowej oznacza akceptację systemowej orientacji na strategiczne kształtowanie logistycznego łańcucha tworzenia wartości w skali przedsiębiorstwa. Strategia ta wkracza w sferę kształtowania i wykorzystywania zasobów przedsiębiorstwa, przygotowywanych bądź znajdujących się w dyspozycji innych strategii funkcjonalnych. W ten sposób logistyka nabywa możliwość koordynacji sfer i instrumentów strategii przedsiębiorstwa, wpływając jednocześnie na ich sprawność. Sprowadza się to do tego, ażeby zorientowane funkcjonalnie optymalizacje cząstkowe wykluczyć optymalizacją systemową, zorientowaną na cały system tworzenia wartości i efektów logistycznych.

Trzeci, a zarazem największy stopień integracji logistyki, obrazuje ją w kontekście strategii zintegrowanej. Tutaj zasady i metodyka zarządzania logistycznego stanowią integralną część ogólnej strategii przedsiębiorstwa. W tym przypadku logistyka jest traktowana nie tyle jako przekrojowa funkcja wypełniająca styki z innymi obszarami funkcjonalnymi w przedsiębiorstwie, lecz przenika i determinuje struktury kanału logistycznego. Generalnie chodzi o rozpoznawanie, kreowanie i gwarantowanie w sensie długookresowej dostępności potencjału logistycznego, co implikuje współpraca z dostawcami i odbiorcami.

Decyzje strategiczne w sferze logistyki i zarządzania strukturami logistycznymi mogą odnosić się w pierwszym rzędzie do dwóch ważnych zakresów działania. W pierwszym wypadku orientacja strategiczna logistyki znajduje wyraz w długofalowym kreowaniu i kształtowaniu struktur sieci logistycznej, jak też realizowanych w ich granicach procesów transformacji i translokacji strumieni logistycznych. W drugim wypadku orientacja strategiczna ujawnia się w procesach decyzyjnych, które kreślą i udowadniają nieodzowną rolę logistyki wobec zachodzących zmian rynkowych, traktując ją tym samym jako strategiczny komponent i instrument strategii rynkowej przedsiębiorstwa. Konstatując, decyzje strategiczne w sferze logistyki dotyczą w głównej mierze problematyki zintegrowanych struktur logistycznych oraz wytyczania właściwych strategii logistyczno - marketingowych.