Spółki osobowe a kapitałowe

Spółka – zrzeszenie osób lub kapitału zawiązane w celu prowadzenia działalności gospodarczej.

Spółki osobowe: konstrukcja oparta jest na osobowości uczestników. Biorą oni bezpośredni udział w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, angażują bowiem nie tylko swój majątek, ale także osobistą pracę. Liczba uczestników takiej spółki jest niewielka, a ryzyko związane z uczestnictwem znaczne, wspólnicy bowiem odpowiadają całym swym majątkiem za zobowiązania spółki.

Do charakterystycznych atrybutów spółek osobowych zalicza się m. in.:
- trwałość składu osobowego wspólników
- prawo i obowiązek współdziałania wszystkich wspólników do osiągnięcia wspólnego celu (występuje nawet wynikający stąd obowiązek lojalności wobec spółki
- prawo każdego wspólnika do prowadzenia i kontroli spraw spółki
- równe prawa i obowiązki każdego wspólnika
- brak osobowości prawnej i w konsekwencji wspólny charakter majątku spółki oraz osobista odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki

W spółkach kapitałowych osoby wspólników schodzą na drugi plan, a na pierwsze miejsce wysuwa się udział w kapitale zakładowym. W tego rodzaju spółkach uczestnicy nie są zobowiązani do osobistej pracy na rzecz spółki.
Przedsiębiorstwo mogą prowadzić niektórzy z nich lub osoby obce. Nie będąc tak ściśle związanym ze spółką, udziałowcy ponoszą odpowiedzialność do wysokości sumy reprezentowanej przez posiadanie akcji, a w sp. z o.o. do wysokości udziałów.

Charakterystyczne cechy spółek kapitałowych:
- zmienny skład osobowy
- brak obowiązku współdziałania dla osiągnięcia wspólnego celu oraz obowiązku lojalności wobec spółki (obowiązek ten dotyczy członków zarządu tych spółek)
- wspólnicy są odsunięci od bezpośredniego prowadzenia spraw spółki i pozbawieni prawa do bezpośredniej jej kontroli,
- prawa i obowiązki wspólników mogą być zróżnicowane
- kapitał jest zmienny
- posiadają osobowość prawną